Dünyanın Mərkəzinə səyahət: New-York
17 NOYABR
492

Dünyanın Mərkəzinə səyahət: New-York

New York ... Bura Amerika Birləşmiş Ştatlarının ən böyük şəhəri. Eyni zamanda dünyanın da ən böyük şəhərlərindən biridir. Dünyanın ən əhəmiyyətli güc mərkəzi ... Qlobal iqtisadiyyatın və siyasətin mərkəz nöqtəsi ... Hər bir canlı üçün cazibə mərkəzi. Sosial-mədəni paytaxt ... Buranı yaxından tanıyanların deyimiylə Böyük Alma ... Gəlin ondan bir dad biz də alaq. Nə deyirsiniz?

Niyə 'Böyük Alma'

New Yorkun küçələrində gəzməyə başlamadan və şəhərin hekayəsini sizlerle paylaşmadan əvvəl niyə bura "Böyük Alma" ləqəbi taxıldığından bəhs edim. Bunun üçün bir çox səbəb var. Ancaq tarixi qeydlərə görə bu adı şəhərə ilk dəfə taxan, New York Morning Telegraph qəzetinin yazarlarından məşhur jurnalist John J. Fitzgerald olmuşdur. Köşə yazılarından birində şəhərin işıltılı həyatı və zəngin sosial-mədəni quruluşu üçün bu deyimi istifadə etmişdir.

Bir az da tarix ...

Bu dünya şəhərinin hekayəsi, 15-ci əsrdə İtalyan səyyahı Giovanni da Verrazzano'nun, gələcəkdə New York limanı olaraq adlandırılacaq bölgəyə gəlməsiylə başlayır.Onu Hollandiyalı tədqiqatçılar və onlar adına çalışan İngilis tədqiqatçı Henry Hudson izləyir. Hudson, bölgəyə gələrək gələcəkdə öz adıyla xatırlanacaq Hudson çayından keçib, 11 sentyabr 1609-cu ildə Manhattanı kəşf edir.Bu gün bildiyimiz şəhər siluetinin ilk formalaşması bir Hollandiya koloniyasının New Amsterdam adı ilə 1613-cü ildə qurulmasıyla başlayır. Sonra İngilislər 1664-cü ildə şəhəri alır və adını İngilis York Dyukunun şərəfinə New York olaraq dəyişdirirlər.Şəhərin hakimiyyəti 1673-cü ilin avqustunda qısa müddətə yenidən Hollandalılara keçir və şəhərin adı "New Orange" olaraq dəyişdirilir. Lakin bu qısa zəfər 1674-cü il noyabr ayında sona çatır və təkrar İngilis hakimiyyətinə keçən şəhərin adı son dəfə New York olaraq dəyişdirilir.1788-1790-cı illər arasında New York yeni qurulan Birləşmiş Ştatların ilk paytaxtı olur. Ancaq bu ünvan daha sonra Vaşinqton tərəfindən ələ keçirilir.

Gəlin bir az gəzək ...

Dünyanın sürətlə inkişaf edən metropollarından biri olan New York, Avropalı qardaşlarına görə çox daha gənc, dinamik, sürətli və yaşayan bir şəhərdir. Gecesi ayrı, gündüzü ayrı olan bu şəhərdə, saatların heç bir əhəmiyyəti olmadığını hiss edirsiniz. Ətrafınızı saran yüksək binalar, göydələnlər, izahata görə coğrafi mövqenin təqdim etdiyi qeyri-kafi ərazilər səbəbiylə seçim edilmişdir.Ancaq ətrafınızı saran ehtişamlı binaları görəndə bunun sanki şüurlu bir seçim olduğunu düşünürsünüz. 1900-cü illərin başında səmanı deşməyə başlayan binalar arasında şübhəsiz ən məşhuru Empire State Building, bir az köhnəlmiş olsa da hələ də dimdik ayaqda dayanan quruluşu Art Deko tərzində, 381 metr olaraq inşa edilmişdir. Şəhərin siluetini bəzəyən ən gözəl binalardan biri olan Empire State'i həm gündüz həm də gecə görmənizi tövsiyə edirəm. Kameranızı özünüzlə birlikdə götürməyi unutmayın.

İndi şəhərin qəlbinə səfər edək, yəni Times Square'a ... Broadway 7. və 4. prospektin kesişiminde olan bu ışıl ışıl meydanda gəzin, sosiskalı buterbrod yeyin, ətrafınızdakı çox sayda olan kafelərdən birində oturun və bir qəhvə için. Bəli, tıxac hər zaman çoxdur, işıqlar heç sönmür, insanlar üstünüzə gəlir amma burada Amerika yuxusunu dibinə qədər yaşaya bilərsiniz.

Sıra Azadlıq Heykəlində ... Azadlıq ya da Qadın Azadlıqı da deyə bilərik. Bedloe adasında dikili duran 93 metr yüksəkliyindəki heykəl, Amerikanın Amerika olmağa hələ başladığı 1886-ci ildə Fransa hökuməti tərəfindən hədiyyə edilmişdir. Buradan şəhərin bütün siluetini də görə bilərsiniz. Şəhərin ən məşhur məkanlarından biri olduğu üçün bir az gözləmək məcburiyyətindəsiniz. Proqramınızı buna görə qurmağı unutmayın...

Dünyada New Yorku bu cür əhəmiyyətli edən iki nöqtə də indi sıra. Biri pulun mərkəzi Wall Street, digəri də 11 Sentyabr hücumları ilə yıxılan Dünya Ticarət Mərkəzi Qüllələri. Wall Street-ə girdiyinizdə özünüzü zəngin olacaqmış kimi hiss etməniz normal. Bunu hər kəs kimi mən də yaşadım. 11 Sentyabr hücumlarının olduğu yerdə də eyni şəkildə ağrını içinizdə hiss edirsiniz. Ümid edirəm ki, belə şeylər bir daha heç yaşanmaz...

Bir az istirahət edək ...

New Yorka gəlib də Central Parkda bir az gəzmək və bir yerdə oturub səyyar satıcılardan bir şeylər alıb yemədən olmaz tabii ki. İrili-xırdalı göllər, botanika bağları, buz meydançası, cafeler və idman edə biləcəyiniz sahələri olan bu böyük park, şəhərin stresi və gurultusundan bir az olsun qaçaraq nəfəslənmə üçün ən ideal məkandır.

Bir az dincəldiysek, sıradakı rotamız Broadway. Hollywoodda dünyaya gələn kino və böyük büdcəli kino sənayesindən fərqli olaraq, Amerika teatrının və müstəqil kinonun ürəyi Nyu-Yorkda atır..Hər biri 500-dən çox tamaşaçını ağırlayabilen 39 dənə teatrın iştirak etdiyi Broadway'de sərgilənən və tamaşaçının yaddaşında dərin izlər buraxan bir çox musiqili tamaşalar arasında, illərcə bağlı kassa oynayan Cats və The Phantom of the Opera-nın imtiyazlı bir yeri var.Ancaq Broadway yalnız böyük teatrlar və oyunların məkanı deyil. Həcimlərinə bağlı olaraq Off-Broadway və Off-Off-Broadway olaraq adlandırılan daha kiçik teatr salonlarında, ənənəvi teatr anlayışından uzaq, daha elastik və daha yenilikçi oyunlar sahnələşdirilir.

Lincoln Mərkəzində Caz, Metropolitan Opera, New York Şəhər Operası, New York Şəhər Baleti və New York Filarmoniya orkestrini əhatə edən, Lincoln Nümayiş Sənətləri Mərkəzi, Amerika Birləşmiş Ştatlarının ən möhtəşəm performansların sərgiləndiyi yer olaraq önə çıxır.Ancaq söz konsertlərdən açıldığında Carnegie Hall-ın başqa bir yeri var. Musiqinin sehirli rezonansı Carnegie Hall-in ovsunlayıcı akustikası insanı, bu dünyaya aid olmayan fərqli bir kainata aparır.

Yaxşı Nə yeyib-içəcəyik?

Bu kosmopolit şəhər, təqdim etdiyi saysız keyfin xaricində ayrıca dadları ilə də zehnimizdə yer alacaq. Dərhal hər yerdə tapa biləcəyiniz sosiskalı buterbrod arabaları, hamburgerciler, New York üsulu almalı dart, dondurma, cheesecake, Chowder şorbası, ruben buterbrod, bagel, dəniz məhsulları şəhərin ənənəvi ləzzətlərini tapa bilərsiniz.

Nyu-Yorkun immiqrant sakinləri olan italyanlar və yəhudilər tərəfindən açılan pizzalarda Nyu-York pizzasını yeməyi unutmayın. Hər halda New Yorkda simitlər var. Səhər qalxanda, bir tərəfdən simit olan insanların və digər tərəfdən qəhvə şəkillərinə alışın. Mən hesab etmədim, amma riyavete görə, şəhərdə 4000-dən çox mobil satıcı var idi.

 

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır